Pod hasłem „do czyszczenia lufy” sklepy pokazują obok siebie wyciory, linki, filcowe przecieraki, mosiężne szczotki i pianki w sprayu. Każde narzędzie robi co innego. Część z nich projektowano z myślą o innym sprzęcie niż wiatrówka czy replika ASG, a jeden producent przeczy nawet sam sobie w tak prostej sprawie jak to, czy filcowy przecierak wolno wystrzelić z wiatrówki sprężynowej. Na start wystarczą wycior albo linka, łatki i filcowe przecieraki w kalibrze twojej wiatrówki. Żaden poradnik o wiatrówkach, do którego dotarliśmy, nie wymaga pianki.
Najpierw: czy w ogóle czyścić
Źródła nie zgadzają się nawet co do tego, jak często. Tony Fouracres z Air Arms pisze o lekkim czyszczeniu mniej więcej co 150–200 strzałów i zawsze przed zawodami, ale to jego własna praktyka. Instrukcja przecieraków Umarexa każe wystrzelić dwa po każdym strzelaniu. Ekspert magazynu Airgun World czyści lufę rzadko, głównie przed zmianą rodzaju śrutu. Polskie poradniki rozjeżdżają się jeszcze bardziej, o czym piszemy w tekście o konserwacji wiatrówki sprężynowej.
Airgun World dodaje ważną rzecz. Po czyszczeniu lufa musi się znów pokryć ołowiem z nowego śrutu, zanim zacznie strzelać powtarzalnie. Nie oceniaj więc celności po pierwszych strzałach z wyczyszczonej lufy. Bezsporne są dwie sytuacje. Nowa wiatrówka ma według Umarexa fabryczny olej w lufie, który trzeba usunąć, a rdza to według Airgun World jedyna rzecz, której w lufie naprawdę nie chcesz.
Narzędzia i do czego służą
| Narzędzie | Co robi | Na co uważać |
|---|---|---|
| Wycior sztywny | pręt, często składany z kilku odcinków, z wkręcaną końcówką; pchasz nim łatkę, szczotkę albo przecierak | musi pasować do kalibru; pręt nie może trzeć o krawędź wylotu |
| Linka | przeciągasz przez lufę szmatkę na pętli albo gotowy sznur czyszczący | Air Arms: trzymaj ją na środku lufy, żeby nie uszkodzić korony |
| Przecierak filcowy | walec z filcu w kalibrze lufy, suchy albo nasączony olejem | w sprężynówce nie strzelaj samym przecierakiem (szczegóły niżej) |
| Łatka, szmatka | zbiera brud i olej, na koniec idzie sucha | w ASG tylko bez kłaczków, zalecają to Gunfire i Abbey Supply |
| Szczotka | szoruje osad albo rdzę | przy mosiężnej źródła się spierają |
| Pianka, płyn | rozpuszcza osad | sprawdź skład; wpływu na uszczelki nikt nie testował |
Wycior i linka robią to samo, różnią się sposobem. Wycior pchasz, linkę ciągniesz. Fouracres robi linkę sam z powlekanej nylonem stalowej linki wędkarskiej, a autor bloga zwiatremwlufie.pl używa żyłki z pętelką na końcu. Przecierak filcowy to osobna kategoria, walec w rozmiarze lufy, który przechodzi przez nią w całości. Przecieraki są kalibrowe, więc do wiatrówki 4,5 mm kupujesz 4,5 mm. Według instrukcji Umarexa nadają się do luf gwintowanych i gładkich.
Dwa miejsca, o które dbasz najbardziej
Lufa ma dwa wrażliwe końce. Przy wylocie jest korona, czyli wykończona krawędź, przez którą śrut opuszcza lufę. Fouracres prowadzi linkę środkiem lufy właśnie po to, żeby jej nie uszkodzić. Przy komorze siedzi uszczelka, a w ASG gumka hop-up, która nadaje kulce rotację. Sprzedawca linek BoreSnake podaje, że w wersji do wiatrówek 4,5 mm nie ma szczotki z brązu właśnie po to, żeby nie uszkodzić uszczelki w komorze.
Stąd kierunek. Fouracres i zwiatremwlufie.pl czyszczą zgodnie z kierunkiem lotu śrutu, czyli z komory w stronę wylotu. Fouracres tłumaczy, że najwięcej ołowiu zbiera się przy wylocie, więc brud wypychasz tam, gdzie go najwięcej, a nie wciągasz z powrotem do komory. Płynu nigdy nie pryskasz prosto do lufy. Nakładasz go na szmatkę, a wiatrówkę trzymasz do góry nogami, żeby nic nie spłynęło do kanału, którym powietrze płynie z cylindra do lufy.
Przecierak filcowy: wystrzelić czy przepchnąć
Tu ten sam producent mówi dwie różne rzeczy. Instrukcja przecieraków Umarexa pisze wprost: „You just shoot the pellets”, czyli po prostu je wystrzel, do kulochwytu. Przecierak pod ciśnieniem się rozpręża i czyści lufę razem z gwintem. Strona Umarex USA przy tych samych przecierakach ostrzega, że filcowe przecieraki są za lekkie, by strzelać nimi z wiatrówek sprężynowych i z tłokiem gazowym, i radzi przepchnąć je wyciorem. Ta sama strona wspomina przy tym o ryzyku, że tłok uderzy w dno cylindra.
Polskie poradniki proponują trzecią drogę. Autor zwiatremwlufie.pl wkłada nasączony przecierak, za nim zwykły śrut i dopiero wtedy strzela, a bron.pl opisuje tę samą metodę z przecierakami Walther. Airgun World też nazywa przecierak podparty śrutem dobrą alternatywą w sprężynówce. Zwiatremwlufie.pl ujmuje to krótko: „Nigdy nie strzelamy samym przecierakiem”.
Przy dwóch wersjach wybieramy tę o mniejszym koszcie błędu. W wiatrówce sprężynowej i z tłokiem gazowym przepychasz przecierak wyciorem albo strzelasz nim ze śrutem z tyłu. W PCP i CO2 kieruj się instrukcją swojego modelu. Jest jeden wyjątek. W lufie z zamontowanym na stałe tłumikiem Umarex USA w ogóle odradza przecieraki i łatki, bo mogą utknąć w tłumiku. Co dzieje się z tłokiem przy strzale bez oporu, opisujemy w tekście o tym, jak działa wiatrówka sprężynowa.
Jedną zasadę powtarzają wszyscy. Olej, którym czyścisz lufę, usuwasz przed strzelaniem do tarczy: suchymi łatkami (Air Arms, Airgun World) albo suchymi przecierakami, aż wyjdą z lufy białe i czyste (Umarex). Według zwiatremwlufie.pl olej w lufie szkodzi celności.
Szczotka mosiężna, nylonowa, a może żadna
Przy mosiężnej szczotce źródła mówią wprost przeciwne rzeczy. Bron.pl przy rdzy każe przetrzeć wnętrze „twardym, mosiężnym wyciorem”, a ekspert Airgun World od zawsze szoruje lufę mosiężną szczotką. Zwiatremwlufie.pl pisze odwrotnie: „Na pewno nie wyciorami metalowymi z mosiądzu ani niczym twardym”, bo lufa wiatrówki to delikatna stal. Umarex USA do lufy sprężynówki poleca wycior w odpowiednim rozmiarze ze szczotką nylonową.
Pomiaru nie podaje nikt. Zostaje więc reguła mniejszego kosztu błędu, czyli na co dzień łatka, filc albo nylon. Mosiężną szczotkę bron.pl stosuje na konkretny problem, czyli rdzę, a nie do zwykłego czyszczenia. Przy samej komorze uważaj z każdą szczotką ze względu na uszczelkę.
Pianka, olej i rozpuszczalniki
Pianka General Nano Protection, jedna z pianek do luf dostępnych w polskich sklepach, to według producenta środek do czyszczenia lufy broni palnej, dopisuje, że nadaje się też do broni pneumatycznej i gazowej, i deklaruje, że nie szkodzi gumie ani tworzywom. To deklaracja producenta, nie test. Uszczelek i o-ringów osobno nie wymienia. Żaden poradnik o wiatrówkach ani ASG, do którego dotarliśmy, nie poleca pianki do lufy i nikt nie testował jej na uszczelkach wiatrówek ani na gumce hop-up.
Ostrożność ma tu konkretny powód. Airgun World ostrzega, że część rozpuszczalników zawiera destylaty ropy, które zapalą się przy strzale z wiatrówki sprężynowej, a inne mogą szkodzić uszczelkom, więc przed użyciem trzeba sprawdzić skład. Przypomina to dieseling, czyli zapłon oparów oleju w cylindrze, opisany przy sprężynówkach. Do uszczelek zwiatremwlufie.pl poleca olej silikonowy albo wazelinowy, nigdy zwykłe smary ropopochodne. Więcej o tym w tekście o uszczelkach.
Lufa repliki ASG
W replice ASG lufa jest gładka, a tuż za komorą siedzi gumka hop-up. Początek jest wszędzie ten sam. Poradniki sklepów Abbey Supply, AirsoftGI i Gunfire każą najpierw rozładować replikę: wyjmujesz magazynek, sprawdzasz, czy w komorze nie ma kulki, odłączasz akumulator albo spuszczasz gaz. Potem skręcasz hop-up na zero, żeby wycior nie zahaczył o gumkę i jej nie rozerwał. Gunfire dodaje, że tak gumka dłużej wytrzyma.
Dalej wycior ze ściereczką bez kłaczków, bo papier i chusteczki się rwą i zostają w lufie. Abbey Supply radzi wsuwać go powoli, obracając, i powtarzać z czystą ściereczką, aż wyjdzie bez śladów. AirsoftGI zakazuje rozpuszczalników i środków na bazie ropy, a Gunfire odradza na ściereczce WD-40. Zamiast tego Gunfire poleca alkohol etylowy.
Przy oleju silikonowym w lufie ASG trzeba powiedzieć wprost, że w naszym poradniku serwisowym ASG radziliśmy jedno psiknięcie silikonu na pad przed ostatnim przelotem. Gunfire to odradza, bo olej może dostać się na gumkę hop-up, a wtedy replika przestanie strzelać prawidłowo. Nie znaleźliśmy pobranego źródła, które broniłoby silikonu w lufie, więc bezpieczniej zostać przy przelocie na sucho. Po czyszczeniu hop-up ustawiasz od nowa, bo przed czyszczeniem skręciłeś go na zero. Jak to zrobić, opisujemy w tekście o ustawianiu hop-upu.
Najczęstsze pytania
Czym najlepiej czyścić lufę wiatrówki?
Do zwykłego czyszczenia wystarczą łatka, czyli kawałek tkaniny, pchana wyciorem (prętem) albo przeciągana linką, i filcowe przecieraki w kalibrze lufy. Kaliber, na przykład 4,5 albo 5,5 mm, znajdziesz w instrukcji i na opakowaniu śrutu, którym strzelasz. Czyścisz zgodnie z lotem śrutu. Na koniec przepuszczasz suchą łatkę albo suche przecieraki, które zbiorą resztki oleju. Szczotka nie jest potrzebna na co dzień. Mosiężnej jedni używają do rdzy, inni ją odradzają, więc jeśli kupujesz szczotkę, wybierz nylonową, którą do sprężynówek poleca Umarex USA.
Czy można wystrzelić przecierak filcowy z wiatrówki sprężynowej?
Instrukcja przecieraków Umarexa każe je wystrzelić, ale Umarex USA pisze, że w wiatrówkach sprężynowych i z tłokiem gazowym są na to za lekkie, i radzi przepchnąć je wyciorem. Polskie poradniki strzelają przecierakiem tylko ze śrutem za nim. W sprężynówce wybierz jedną z tych dwóch dróg, nigdy sam przecierak.
Czy pianka do czyszczenia lufy nadaje się do wiatrówki?
Producent pianki General Nano Protection pisze, że nadaje się też do broni pneumatycznej i nie szkodzi gumie ani tworzywom. Nikt jednak nie testował jej na uszczelkach wiatrówek, a Airgun World ostrzega, że część rozpuszczalników może się zapalić przy strzale ze sprężynówki albo szkodzić uszczelkom. Do zwykłego czyszczenia wiatrówki nie jest potrzebna. Jeśli już jej używasz, sprawdź skład pod kątem destylatów ropy, o których pisze Airgun World, i przed strzelaniem usuń resztki suchymi łatkami.
W którą stronę czyścić lufę wiatrówki?
Od komory do wylotu, czyli zgodnie z kierunkiem lotu śrutu. Tak radzą Air Arms i zwiatremwlufie.pl. Wycior albo linkę prowadzisz środkiem lufy, żeby nie zarysować korony, czyli krawędzi wylotu.
Jak wyczyścić lufę repliki ASG?
Rozładuj replikę, odłącz akumulator albo spuść gaz i skręć hop-up na zero. Potem przepchnij przez lufę wycior ze ściereczką bez kłaczków, powoli i z obrotem, aż ściereczka wyjdzie czysta. Nie używaj rozpuszczalników na bazie ropy ani WD-40. Na koniec ustaw hop-up od nowa.
Jak często czyścić lufę?
Źródła podają różnie. Umarex radzi dwa przecieraki po każdym strzelaniu, autor z Air Arms czyści lekko co 150–200 strzałów, a ekspert Airgun World rzadko, głównie przy zmianie śrutu. Jeśli nie wiesz, czyść przy zmianie rodzaju śrutu albo gdy spada celność, jak radzi Airgun World. Nową wiatrówkę przed pierwszym strzelaniem do tarczy oczyść z fabrycznego oleju suchymi przecierakami albo łatkami. Po zawilgoceniu przeciągnij lufę łatką z odrobiną oleju, a przed strzelaniem suchą, bo rdza to według Airgun World jedyna rzecz, której w lufie nie chcesz na pewno.
Więcej o konserwacji i częściach
Zobacz pozostałe poradniki o serwisie wiatrówek i replik.
Dodaj komentarz